Wieża
dodane: 23 września 2001
Opowiadanie "Wieża" zbudowane jest z dwóch planów akcji. Plan
pierwszy to współczesność narratora - spędza on urlop we wsi w Piemoncie.
Pragnie ciszy po misji wojskowej w Mediolanie i całej wojennej wrzawie. Mieszka
w domu nauczyciela z Sycylii, który umarł pod koniec wojny. Nieopodal jest Wieża
Strachu w Aoście, a z nią wiążą się stare podania: historia zagłodzonej przez
męża księżniczki di Braganza i historia białej damy....
Plan
drugi to rekonstrukcja historii. Narrator znajduje i odczytuje pamiętnik de
Maistre'a - opis historii trędowatego Lebbrosa - mieszkańca wieży z XVIII w.
Lebbroso chorował na trąd - chorobę, która poraża, zniekształca twarz, lecz nie
zabija tak szybko - skazuje na samotność. Lecz Lebbroso nie zawsze był sam. Wraz
z nim cierpiała te same męki w Wieży jego siostra. Pomagała mu siłą swojej
wiary. Przygarnęli psa. Ludzie ze wsi ukamieniowali zwierzę. Siostra Lebbrosa
zmarła. Trędowaty pragnął popełnić samobójstwo, spalić wieżę, lecz odczytał
ostatnie przesłanie siostry - prośbę o pokój, o postawę chrześcijanina, o
wierność. Trędowaty godnie niósł swoje cierpienie.
Reklama
Plan pierwszy -
trzeba do niego powrócić, gdyż odkryła się tajemnica śmierci poprzedniego
lokatora domku. Oto nauczyciel z Sycylii stracił podczas trzęsienia ziemi
rodzinę. Pragnął popełnić samobójstwo, ale odratowano go. Zamieszkał samotnie i
twierdził, że "żyje, bo nie może umrzeć" - mówił prawdę o swej duszy. Lecz gdy
życie stworzyło mu godzinę próby - stchórzył. W momencie ataku hitlerowców
mężczyźni z wioski ukryli się. SS-man zażądał choć jednego mężczyzny ze wsi -
inaczej zamorduje proboszcza. Nauczyciel nie ofiarował się, bronił życia
krzycząc, że nie jest stąd. Proboszcza zabili Niemcy. Nauczyciel wrócił do domu
i zmarł.
Oto treść opowiadania "Wieża". Jest wspaniale
skonstruowane. Wieża Strachu, wieś i los jej mieszkańców stały się pretekstem
literackiego rozważania o istocie ludzkiej. Obnaża paradoksy ludzkiej psychiki,
każe rozważać następujące problemy:
- samotność i napiętnowanie
człowieka - czym jest?
- jak zachowuje
się człowiek w obliczu śmierci?
-
analogia tragedii Hioba i losów bohaterów opowiadania (trąd, utrata rodziny,
samotność).
Jak porównać obie postawy bohaterów? Na pierwszy
rzut oka Lebbreso wydaje się symbolem siły i humanizmu. Godnie zniósł chorobę i
śmierć najbliższej osoby. Przyjął postawę heroiczną. Natomiast nauczyciel, który
chciał się zabić, w obliczu śmierci zdradził sam siebie - był samotny nie tylko
wobec ludzi, lecz także wobec Boga. Nikt jednak nie ma prawa go oskarżać, bo
osamotnienie i cierpienie stają się piekłem człowieka.
Przygotowali
Rafał - Dreamer@poczta.fm
Paweł Florczak
- Możesz także:
- wysłać link do znajomego
- lub wydrukować tą stronę
