Romantyczność
dodane: 23 września 2001
Ballada "Romantyczność" to udramatyzowana scenka, w której obłąkana
dziewczyna Karusia rozmawia ze swoim zmarłym kochankiem, którego widzi co
noc we śnie. Zjawa jest biała jak chusta, ma zimne dłonie i znika kiedy
zaczyna świtać, kiedy pierwszy kur zapieje. Dziewczyna obawia się zjawy,
jednocześnie prosi, aby ukochany nie opuszczał jej. Obłąkanej przygląda
się tłum wiejskich ludzi i mędrzec. Z postawą ludu, który współczuje
rozpaczającej dziewczynie, solidaryzuje się sam poeta:
"I ja to słyszę, i ja tak wierzę,
Płaczę i mówię pacierze".
Reklama
Natomiast mędrzec, czyli jak sam poeta wyjaśnił Jan Śniadecki, szydzi
z dziewczyny, ludu i poety, mówiąc:
"Ufajcie memu oku i szkiełku
Nic tu nie widzę dokoła.
Duchy karczemnej tworem gawiedzi,
W głupstwa wywarzone kuźni,
Dziewczyna duby smalone bredzi,
A gmin rozumowi bluźni".
Replika poety staje się hasłem naczelnym romantyków polskich:
"Czucie i wiara silniej mówi do mnie
Niż mędrca szkiełko i oko (...)
Miej serce i patrzaj w serce".
W balladzie tej są głoszone typowo romantyczne poglądy, które wyrażają się
nie tylko w głoszeniu bezwzględnej wyższości uczucia nad rozumem, czy też
w wprowadzeniu ludowej bohaterki, obłąkanej Karusi. Romantyczne jest
także poczucie niezrozumienia i osamotnienia, motyw nieszczęśliwej
miłości:
"Nie lubię świata,
Źle mnie, w złych ludzi tłumie".
W utworze pojawiają się dwa tematy: przeżycia dziewczyny i reakcja
otoczenia. Tło wiejskie, małomiasteczkowe, akcja w dzień. Dziewczyna
rozpacza, widzi ukochanego w transie. Chce odejść, bo ludzie nie
rozumieją jej uczuć. Nie jest obłąkana, tylko bardzo przeżywa. Cechy
romantyczne to: nieszczęśliwa miłość, życie we własnym świecie, bunt
przeciwko zastanej rzeczywistości, wykazuje cechy obłędu. Dziewczynę
obserwuje podmiot liryczny ze starcem i tłum ludzi. Ludzie zachowują się
różnie, można wyróżnić trzy typy zachowań:
- boją się duszy kochanka - wierzą, że ona z nim naprawdę rozmawia - to
jest to, w co wierzą prości ludzie;
- narrator wierzy i czuje to co się dzieje, stara się
zrozumieć, wierzy w istnienie świata duchów;
- postawa starca - ufa swojemu "szkiełku i oku", nie wierzy w przesądy
ludzi.
Świat romantyczny jest przedkładany nad klasyczny, bo ma większe
możliwości poznania. Programowy charakter - do tej pory nikt nie
wypowiadał się w takiej formie - odwołanie do ludowości, wprowadzenie
"prawd żywych".
Ogólnie ballady charakteryzuje:
- tajemniczość
- wiara w możliwości kontaktu ze światem pozazmysłowym
- nieszczęśliwa miłość
- wierzenia ludu
- kierowanie się intuicją, wiarą i uczuciem
- mistycyzm
- bohater z ludu odznaczający się jakąś niezwykłą cechą (np. obłąkany)
- motto Szekspira
Dalsze ballady kontynuują manifest zawarty w "Romantyczności".
Przygotowali
Rafał - Dreamer@poczta.fm
Paweł Florczak
- Możesz także:
- wysłać link do znajomego
- lub wydrukować tą stronę