Kordian
dodane: 23 września 2001
"Kordian" został napisany w 1833 roku w Szwajcarii, wydany zaś anonimowo w Paryżu w 1834 r. W podtytule autor umieścił informacje: spisek koronacyjny, pierwsza część trylogii. Wypadki będące tłem wydarzeń w "Kordianie" rozegrały się w Warszawie w nocy z 24 na 25 maja 1829 roku, kiedy to do stolicy przybył następca cara Aleksandra, młodszy brat Konstantego Mikołaj, aby koronować się na króla Polski. Spiskowcy działali w porozumieniu z wpływowymi osobistościami ówczesnego życia politycznego, wśród których główną rolę odgrywał Julian Ursyn Niemcewicz. Ludzie ci w ostatniej chwili, obawiając się konsekwencji, odmówili udziału w spisku.
Reklama
KRYTYKA WODZÓW POWSTANIA LISTOPADOWEGO W "PRZYGOTOWANIU"
Akcja tej sceny, poprzedzająca akcję właściwą, rozgrywa się nocą 31
grudnia 1799 roku w chacie czarnoksiężnika Twardowskiego w Karpatach.
W diabelskim kotle ukazują się kolejno przywódcy powstania, są to przeważnie
ludzie w podeszłym wieku, toteż cechuje ich ostrożność działania,
kunktatorstwo w stosunku do wroga. Żaden z nich nie nadaje się na
przywódcę powstania. Generał Józef Chłopicki ma "sprzeczne z naturą
nazwisko", a więc nie ma zamiaru szukać pomocy wśród chłopów, jest za
stary na przywódcę, nieudolny w działaniu.
Z atramentu zaczerpniętego z kałamarza Talleyranda, który niestety
blednie, rodzi się książę Adam Czartoryski. Jego dyplomatyczne zabiegi o
uzyskanie poparcia dla powstania na zachodzie okazały się bezowocne. Jest
to jedyna postać, dla której poeta znalazł słowa uznania "mimo czary
wyszedł jakiś człowiek godny".
Natomiast Jan Skrzynecki bezmyślnie zlekceważył plany wojenne zdolnego
stratega, generała Prądzyńskiego, które mogły przynieść powstańcom
zwycięstwo. Skrzynecki unikał też walki z wrogiem.
Skrytykowany został również Julian Ursyn Niemcewicz. Poeta zarzuca mu
konserwatyzm, który jest tym bardziej zgubny, że autor "Śpiewów
historycznych" cieszył się dużym autorytetem w społeczeństwie.
Także Joachim Lelewel, przywódca emigracyjnego Komitetu Narodowego
Polskiego, nie znalazł uznania w oczach Słowackiego. Lelewel
niezaprzeczalnie posiada dużą wiedzę książkową, ale traci czas na
rozpamiętywanie "czy lepiej jest, kiedy jest król? czy kiedy go nie ma",
podczas gdy Polska jako państwo, niestety, jeszcze nie istnieje.
Z zarzutem jawnej zdrady spotkał się dyktator ostatniej fazy powstania
generał Jan Krukowiecki. To on właśnie doprowadził do poddania Warszawy
Rosjanom. Poeta kieruje doń słowa pełne oskarżycielskiej pasji:
"On z krwi na wierzch wypłynie - to zdrajca!
A gdy zabrzmi nad miastem dział huk,
On rycerzy ginących porzuci
Z arki kraju wyleci jak kruk,
Strząśnie skrzydła, do arki nie wróci...
Kraj przedany on wyda pod miecz".
KRYTYKA IDEI SZLACHECKIEGO REWOLUCJONIZMU W "KORDIANIE"
Głównym bohaterem dramatu jest podchorąży Kordian. Zapowiedź jego
późniejszych konfliktów odnajdujemy już w przygotowaniu, kiedy to Szatan
każe Mefistofelesowi opętać jakiegoś żołnierza - Polaka.
- Możesz także:
- wysłać link do znajomego
- lub wydrukować tą stronę
