Fortepian Szopena
dodane: 23 września 2001
"Fortepian Szopena" związany jest z kategorią tragizmu u Norwida. Tragiczność w tym wierszu łączy się z realnym i symbolicznym zarazem aktem niszczenia wielkiej wartości. W poemacie ukonkretnieniem tej wartości jest "sprzęt podobny do trumny" - fortepian, na którym grywał Chopin w czasach warszawskich. Fortepian ten został wyrzucony na bruk z okien pałacu Zamoyskich w czasie akcji odwetowej wojska po zamachu na cesarskiego namiestnika w Królestwie Polskim - gen. Berga. Muzyka Chopina jest przedstawiona przez Norwida jako ziemskie dopełnienie piękna doskonałego. Ma ono siłę podnoszenia rzeczywistości do ideału, przemieniania jej w byt doskonały. Takiej transformacji doznała w muzyce Chopina Polska i polskość. W poemacie zarysowuje się tragiczny i wieczny konflikt między pięknem doskonałym, pojmowanym przez Norwida jako dobro, a historią, życiem, realnością - skażonymi przez zło, małość, przez "brak", wedle określenia samego poety. Reprezentantami tego zła są w poemacie właśnie żołnierze ciskający na bruk fortepian. Ale w tym momencie dochodzi w poemacie do głosu norwidowska ironia. Powoduje ona, że efekt czynu mija się z intencjami, że zniszczenie rzeczy nie jest równoznaczne z zagładą wartości.
Reklama
Zakończenie uderza w ton triumfu: "Ciesz się, późny wnuku.../ Jękły głuche
kamienie:/ Ideał - sięgnął bruku - -". Tę wspaniałą i tajemniczą formułę można
rozumieć jako pogodzenie piękna doskonałego i realności, wtopienie się ideału w
życie, odkupienie zła przez symboliczny akt cierpienia, wreszcie można ją także
zinterpretowac jako zejście Chopina w lud.
Nastroje i tempo poszczególnych fragmentów i cząstek poematu:
I i II - tempo powolne; smutek i refleksja wypływający ze wspomnienia;
zestawienie Chopina z lirą Orfeusza;
III - bardzo dynamiczne tempo - wykrzyknienia; nastrój podniosły (hymn
pochwalny); obraz Chopina jak kutej w marmurze postaci; alabastrowa ręka
porównana z klawiaturą z kości słoniowej;
IV - ton patetyczny;
V - obraz Polski w muzyce Chopina; nastrój radości;
VI - uczucie załamania, zawiedzenia - pogłos dźwięków fortepianu;
VII - nastrój podziwu; zwrotka o sztuce, literaturze, dramacie; poszukiwanie
odpowiedzi na pytanie, czym jest sztuka; pozorny dialog, który przechodzi
w monolog;
VIII - obraz Warszawy ogarniętej zapałem rewolucyjnym;
IX - zryw - wyrzucenie przez Rosjan z okna zamku fortepianu; pokazanie ogromu
wojsk rosyjskich, jęku wdów, żałoby; tempo przyśpieszone, bardzo
dynamiczne - krótsze wersy;
X - obraz fortepianu porównany z ciałem Orfeusza rozrywanym przez Menady.
Przygotowali
Rafał - Dreamer@poczta.fm
Paweł Florczak
- Możesz także:
- wysłać link do znajomego
- lub wydrukować tą stronę