Logowanie

Epoka

ROMANTYZM - ogólna charakterystyka epoki

dodane: 13 marca 2006

Rozwój literatury w kraju w latach 1831 - 1863:

1. Zabór austriacki
  Lwów - noworocznik "Ziewonia" skupiał pisarzy i poetów m.in. August Bielowski, Lucjan Siemieński oraz Seweryn Goszczyński. Działalność literacką łączono najczęściej z działalnością spiskową, wiążąc w ten sposób romantyczne ideały z polityczną praktyką. Z ośrodkiem tym związany też był Aleksander Fredro i Wincenty Pol.

Reklama

  Rzeczpospolita Krakowska - Edmund Wasilewski, autor "Pieśni żeglarzy", "Hymnu orłów" i "Krakowiaków" oraz Gustaw Ehrenberg. Po roku 1845 Kornel Ujejski.

2. Zabór pruski
  Od 1838 istnieje biblioteka Edwarda Raczyńskiego, 10 lat później zaczęły się ukazywać czasopisma "Tygodnik Literacki" - Antoni Woykowski - oraz "Orędownik Naukowy". Z "Tygodnikiem" współpracował znakomity krytyk literacki i filozof Edward Dembowski, autor "O dramacie w dzisiejszym piśmiennictwie polskim" i "Piśmiennictwa polskiego w zarysie". Czołowy przedstawiciel polskiej myśli rewolucyjno - demokratycznej.
  Najwybitniejszym poetą regionu Wielkopolskiego był Ryszard Berwiński. Związani z Poznaniem August Cieszkowski i Bronisław Trentowski oraz Karol Libelt.

3. Zabór rosyjski
  Warszawa - czasopismo założone przez Dembowskiego "Przegląd Naukowy" - Hipolit Skimborowicz, Narcyza Żmichowska, poeta - Karol Baliński, publicysta - Henryk Kamieński.
  Inna grupa, to cyganeria warszawska demonstrująca nonkonformizm moralno - obyczajowy - Józef Dziekoński, Włodzimierz Wolski, Teofil Lenartowicz, Cyprian Norwid.
  Czasopisma - "Biblioteka Warszawska", "Kurier Warszawski".
  Wilno - prekursor Józef Ignacy Kraszewski z naukowo - literackim pismem "Athenaeum", twórca opery narodowej Stanisław Moniuszko, popularny także jest Władysław Syrokomla.
  Działalność spiskowa: Artur Zawisza, rozstrzelany Szymon Konarski, współzałożyciel organizacji Stowarzyszenie Ludu Polskiego, oraz skazany na bezterminową katorgę ks. Piotr Ściegienny.


Literatura na emigracji. Lata 1831-1863:
  Główne siedziby - Paryż, Londyn i Bruksela. Twórcy emigracyjni to Mickiewicz, Słowacki, Krasiński, Chopin. Lata działalności naukowej i politycznej wybitnego historyka Joachima Lelewela (1786 - 1861), filozofa - mesjanisty i matematyka Józefa Marii Hoene-Wrońskiego (1776 - 1853) oraz sugestywnego mistyka Andrzeja Towiańskiego (1799 - 1878), pod którego wpływem pozostawali m.in. Mickiewicz, Goszczyński, Słowacki. Rok 1835 - założenie polskiej drukarni i księgarni przez Eustachego Januszkiewicza, 1839 - otwarcie z inicjatywy księcia Adama Czartoryskiego istniejącej do dziś Biblioteki Polskiej w Paryżu.
  Po roku 1848 wybitny, ale nie doceniany C.K. Norwid.

Lektura dodatkowa:
  - M. Straszewska, "Romantyzm"
  - M. Janion, "Romantyzm. Studia o ideach i stylu"


Przygotowali
Rafał - Dreamer@poczta.fm
Paweł Florczak

Facebook