POZYTYWIZM - ogólna charakterystyka epoki
dodane: 13 marca 2006
Główni przedstawiciele filozofii:
1. A. Comte "Wykłady filozofii pozytywnej" - filozofia pozytywna
- filozofia pozytywna ma sens praktyczny - ma służyć poprawie życia,
badać przedmioty rzeczywiste i rzeczy dostępne rozumem;
- cel tej filozofii - uzyskiwać wiedzę pewną;
Reklama
- wzorem postępowania filozofa są nauki przyrodnicze (fizyka, chemia) i ich
metody: eksperyment i obserwacja;
- przedmiotem badań mogą być tylko fakty fizyczne, a nie psychiczne, gdyż
o psychice wiedzy pewnej posiąść nie można
2. H. Spencer "Wstęp do socjologii" - ewolucjonizm
- był uczniem Darwina;
- propagował ideę ewolucjonizmu, czyli myśl, że cała rzeczywistość podlega
stałej zmianie w jednym kierunku i według jednego prawa;
- ta ewolucja to rozwój i postęp ludzkości;
- u podstaw jego myśli leży biologia
3. H. Taine "Rasa, środowisko, moment" - determinizm
- uważał, że każde zjawisko ludzkiej rzeczywistości jest uwarunkowane przez
zespół czynników - oznacza to, że jest zdeterminowane, bo "determino"
znaczy "ograniczam";
- zdeterminowany przez różne okoliczności jest pisarz;
- "determinaty" człowieka to: rasa (jakie cechy dziedziczy), środowisko
(gdzie się wychowuje), moment dziejowy (w jakiej chwili historycznej żyje)
4. J.S. Mill "Co to jest utylitaryzm?" - utylitaryzm
- głosił "użyteczność" wszystkich dzieł człowieka, w tym także literatury;
- wszystko co czyni człowiek powinno przynosić pożytek społeczeństwu,
nauczać, wychowywać, krzewić ideały moralne itd. (tylko takie działania
mają sens);
- na postulowaniu "użyteczności" polega utylitaryzm
Kierunki literackie i filozoficzne:
monizm przyrodniczy - jedność świata natury i ludzi, bo cały świat podlega tym samym
prawom; konsekwencją jest stosowanie do badania sfery ludzkiej metod biologii i fizyki,
eksperymentu i obserwacji
scjentyzm - zaufanie do nauki opartej na doświadczeniu i rozumowaniu, bo one są źródłami
rzetelnej wiedzy
praktycyzm - stawianie sobie osiągalnych, rozsądnych celów, troska o dobór środków do ich
urzeczywistnienia; odwrotność romantycznego "mierz siły na zamiary"
agnostycyzm - zakłada, że nie można do końca poznać świata i praw nim rządzących; są
rzeczy, których rozum nie ogarnia - są i będą, lecz nie należy się nimi zajmować; opracować
trzeba tylko dostępne zmysłom zjawiska i ich związki
organicyzm - pochodna ewolucjonizmu i patrzenia na świat człowieka z punktu widzenia biologa;
społeczeństwo = organizm; jeśli zachoruje drobna nawet jego część, to całe społeczeństwo to
odczuje
relatywizm - głosi, że pojęcia takie jak dobro, zło, piękno, prawda są względne, zależne od
relacji i okoliczności (czyli są relatywne)
minimalizm - człowiek powinien być minimum - ten zbiór zagadnień, który jest mu dostępny,
i który jest możliwy do zbadania
naturalizm - metoda twórcza i kierunek literacki, będący swoistą odmianą późnego realizmu
XIX-wiecznego.
Lektura dodatkowa:
- J. Kulczycka-Saloni, "Pozytywizm"
- H. Markiewicz, "Pozytywizm"
Przygotowali
Rafał - Dreamer@poczta.fm
Paweł Florczak
- Możesz także:
- wysłać link do znajomego
- lub wydrukować tą stronę