OŚWIECENIE - ogólna charakterystyka epoki
dodane: 13 marca 2006
- rokoko - styl ten miał najmniejszy udział w tworzeniu dorobku piśmienniczego epoki oświecenia. Charakterystyczne dla wytwornej i subtelnej, niejako rozrywkowej twórczości. Rokoko było znamienne dla pewnego typu komedii, oper i drobnych wierszy. Istotą tego stylu było rozumienie piękna jako wartości podstawowej, dającej przyjemność obcowania z wytworami sztuki. Poza literaturą rokoko najpełniej zostało zrealizowane w małych formach architektonicznych oraz w architekturze pałacowych i salonowych wnętrz: w eleganckiej ornamentyce, w lekkości i dekoracyjności wystroju, w porcelanowych bibelotach, w malarskich miniaturach i w miłosnej tematyce obrazów francuskich mistrzów: Jana Watteau czy Francois Bouchera. W kulturze polskiej przykładem ogrodu urządzonego w stylu rokoko są Powązki Izabeli Czartoryskiej (patrz również hasło: "Powązki").
Reklama
Gatunki literackie oświecenia:
- bajka - wierszowana alegoryczna opowieść o zwierzętach lub ludziach, niekiedy o roślinach
czy przedmiotach, która służy do wypowiedzenia pewnej nauki moralnej o charakterze ogólnym
i powszechnym, dotyczącej stosunków między ludźmi. Prawda ta wypowiadana jest
bezpośrednio, zwykle jako pointa (morał) na końcu utworu, niekiedy już na początku, bądź też
jest tylko sugerowana czytelnikowi; postacie działające wyposażone są w pewne cechy
jednoznaczne i niezmienne (wilk-drapieżnik, lis-zdrajca).
Bajki w literaturze polskiej pisali: I. Krasicki, S. Trembecki, A. Mickiewicz.
- satyra - utwór literacki o celu dydaktycznym, wytykający i ośmieszający wady i występki
zarówno natury ludzkiej, jak i życia zbiorowego - obyczajowego, społecznego, politycznego.
Istotą satyry jest krytyka wobec przedstawionych zjawisk, posługuje się więc ona często
deformacją, groteską, wyostrzeniem atakowanych cech, a także dowcipem, ironią, kpiną
i szyderstwem. W Polsce satyra rozwinęła się zwłaszcza w okresie oświecenia (I. Krasicki,
A. Naruszewicz).
- poemat heroikomiczny - utwór epicki, stanowiący parodię eposu bohaterskiego. Styl wysoki,
zachowywany zgodnie z konwencją dla eposu, stosuje się w poemacie heroikomicznym do
opowiadania na tematy błahe i codzienne. Zazwyczaj postacie ukazane w parodystyczny sposób
przeżywają wydarzenia niezwykle doniosłe i poważne. Takie zestawienie powoduje efekt
śmieszności. Cel poematu heroikomicznego jest satyryczno-dydaktyczny lub
żartobliwo-rozrywkowy, cechuje go również dygresyjność (patrz hasło: dygresja) tonu, liczne
sentencje.
- komedia - gatunek dramatu, do którego należą utwory o pogodnej tematyce i żywej najczęściej
akcji, z elementami komizmu i satyry. Komedia powstała w starożytnej Grecji w V w. p.n.e.
w wyniku przekształcenia pochodów ku czci boga winnej latorośli Dionizosa. Gatunek ten należał
do kategorii gatunków niskich (patrz hasło: zasada decorum). Jego najwybitniejszym
przedstawicielem w starożytnej Grecji był Arystofanes. Antyk i klasycyzm traktowały komedię
jako przeciwieństwo tragedii.
- Możesz także:
- wysłać link do znajomego
- lub wydrukować tą stronę
