MŁODA POLSKA - ogólna charakterystyka epoki
dodane: 13 marca 2006
2. Rosja:
Aleksander Błok
- symbolista, związki z katastrofizmem i
dekadentyzmem;
- wizja świata, który jest wrogiem człowieka, niesie
cierpienia i prowadzi do nieuchronnej śmierci (wpływy dekadentyzmu,
katastrofizmu, nietzscheanizmu, sprzeciw wobec mieszczańskiego stylu życia) -
cykl "Jamby";
- "Majak ruski" - rzeczywistość radziecka (wiersz powstał po
rewolucji październikowej) ukazana tu została jak zły sen;
Reklama
3.
Polska:
Kazimierz Przerwa-Tetmajer
- kilkanaście
powieści i 3 dramaty, opowiadania "Na skalnym Podhalu", powieść historyczna
"Legenda Tatr";
- "Koniec wieku XIX" - nazywa się go manifestem pokolenia -
wiersz pesymistyczny, rysuje sylwetkę dekadenta, dla którego życie jest udręką,
wobec której jest bezsilny; jest przekonany o bezsensowności jakiegokolwiek
czynu, jakiejkolwiek reakcji;
- "Hymn do Nirwany" - wyraz tęsknoty za
unicestwieniem, modlitwa o stan bezczucia, który oderwie poetę od zła, miernoty,
od konieczności myślenia i patrzenia na świat;
- "Evviva l'arte!" - krytyka
pod adresem społeczeństwa (moralność mieszczańska), w którym pogoń za dobrobytem
przesłania te ludzkie potrzeby, które wzbogacają duszę.
Jan
Kasprowicz
- do 1891 radykalizm, zainteresowanie problematyką chłopską;
- wiersz "W chałupie", cykl 40 sonetów "Z chałupy";
- potem odchodzi od
realizmu, porzuca postawę społeczną; staje się symbolistą i impresjonistą;
-
"Krzak dzikiej róży" - krzak drży o swoje życie, stara limba dowodzi, jak szybko
przemija czas, jak łatwo piękno i młodość mogą się zmienić w chorobę, brzydotę;
- "Hymny" - nawiązują do hymnów średniowiecznych; autor wykorzystuje
ówczesne pojmowanie Boga, aby rozpatrzyć problem dobra i zła;
-
pesymistyczna postawa życiowa oparta na przeświadczeniu o nieuchronności
katastrofy;
- nurt franciszkański - "Hymn św. Franciszka z Asyżu" zmienia
tonację wypowiedzi poetyckiej Kasprowicza, co oznacza pogodzenie się z wyrokami
bożymi i losem człowieczym. Poeta prezentuje nowy styl życia - prostego, w
zgodzie z naturą i sumieniem, czyli życia w stylu franciszkańskim.
Leopold Staff
- rozpoczynał jako modernista - utwór
"Deszcz jesienny" - dominuje tu melancholia, smutek, pesymizm; świadomość
bezsensu istnienia;
- Staff od początku próbuje przezwyciężyć dekadenckie
nastroje - cykl "Sny o potędze";
- początkowo inspirowany nietzscheanizmem
(ale schrystianizowanym) i romantyzmem;
- w poglądach nietzscheańskich
przeważa przekonanie, że obowiązkiem człowieka jest praca nad samym sobą,
wewnętrzne doskonalenie się, dążenie do duchowej potęgi (stąd tytuł zbioru
poezji: "Sny o potędze");
- "Kowal" (sonet) - wiersz pochodzi właśnie z tego
tomu - niechęć do słabości, do niemocy serca;
- tom "Gałąź kwitnąca" - wyżej
od materialnych zdobyczy ceni dążenia do ideałów i marzenia, gdyż one kształtują
człowieka i jego osobowość;
- tom "Uśmiechy godzin"; te dwa ostatnie tomy
uczyniły z autora najwybitniejszego przedstawiciela klasycyzmu;
-
"Przedśpiew" - głosił afirmację życia, stworzył model człowieka dobrego i
pogodnego, który ze zrozumieniem i spokojem przyjmuje zarówno szczęście jak i
cierpienie - przejście na ton franciszkański;
- wybitny tłumacz (m.in.
"Kwiatki św. Franciszka z Asyżu", "Tako rzecze Zaratustra" Nietzschego);
- Możesz także:
- wysłać link do znajomego
- lub wydrukować tą stronę